Therapie bij fibromyalgie

In deze video laat ik u in zes minuten zien wat cognitieve gedragstherapie, mindfulness en hypnose kunnen veranderen bij fibromyalgie. U ziet hoe pijn niet alleen samenhangt met spieren en gewrichten, maar ook met de manier waarop het zenuwstelsel prikkels verwerkt. We kijken naar de wisselwerking tussen pijnsignalen, dreigingsverwachting en gedrag, waarom klachten zich kunnen blijven herhalen en waar therapie deze pijnlus doelgericht kan doorbreken.

Therapie bij fibromyalgie

Na het uitsluiten van andere medische oorzaken blijft bij fibromyalgie vaak een ontregeld pijnverwerkingssysteem over. Gewone lichamelijke prikkels, zoals aanraking, beweging of lichte spierspanning, kunnen dan direct je aandacht trekken. Je brein interpreteert deze signalen sneller als dreiging en activeert het alarmsysteem. Die activatie verhoogt de spierspanning, beïnvloedt je stressfysiologie en maakt je zenuwstelsel gevoeliger voor prikkels. Daardoor kan dezelfde prikkel intenser als pijn worden ervaren. Zo ontstaat een zelfversterkende lus tussen verwachting, spanning en pijnbeleving. Zolang die lus actief blijft, gaat je leven zich onbewust aanpassen aan de pijn.

Therapie richt zich precies op dat mechanisme. Je leert je stressreactie reguleren, dreigende interpretaties bijstellen en vermijdingsgedrag stap voor stap afbouwen, waardoor je brein nieuwe veiligheidservaringen opslaat. Grote meta-analyses laten zien dat cognitieve gedragstherapie, Acceptance and Commitment Therapy, mindfulness en hypnose de impact van fibromyalgie en de kwaliteit van leven klinisch relevant kunnen verbeteren. Het doel is niet een lichaam zonder sensaties, maar een zenuwstelsel dat minder snel alarm slaat. Dat is de winst: minder dreiging, minder beperkingen en meer ruimte om je leven weer te leven.


Belangrijke signalen
  • Je leven begint zich steeds meer aan te passen aan de pijn
  • Je staat voortdurend “aan” rondom je lichaam
  • Je merkt dat spanning of stress de klachten direct versterkt
  • Je probeert veel dingen om de pijn onder controle te krijgen, maar het helpt niet duurzaam
  • Je vertrouwen in je lichaam neemt af

Je merkt misschien dat het allang niet meer alleen om de pijn gaat. Het gaat om hoeveel ruimte die klachten in je leven zijn gaan innemen. Je wilt weer vrij kunnen kiezen wat je doet, zonder dat je eerst moet inschatten hoe je lichaam zich misschien gaat voelen. Je wilt weer het gevoel hebben dat jij bepaalt hoe je dag eruitziet, in plaats van dat de pijn de regie heeft.

Misschien verlang je vooral naar rust in je hoofd. Niet meer voortdurend bezig zijn met hoe je lichaam reageert, hoeveel energie je nog hebt of wat een activiteit met je klachten gaat doen. Gewoon kunnen vertrouwen dat je lichaam je niet telkens terugfluit. Dat je weer aanwezig kunt zijn bij wat je doet, bij de mensen om je heen en bij de dingen die voor jou belangrijk zijn.

Hypnotherapie

Hypnotherapie is een psychologische behandelvorm die kan worden ingezet bij fibromyalgie. Tijdens de sessies wordt gebruikgemaakt van geleide ontspanning en gerichte verbeelding om de manier waarop het zenuwstelsel pijnsignalen verwerkt te beïnvloeden. Je blijft daarbij volledig bij bewustzijn.

Onderzoek en meta-analyses laten zien dat deze vorm van therapie bij een deel van de mensen kan leiden tot vermindering van pijnbeleving en spanning in het lichaam, en tot verbetering van functioneren en kwaliteit van leven. Het doel is het kalmeren van het stress- en alarmsysteem en het verminderen van overgevoeligheid in het pijnsysteem, zodat lichamelijke prikkels minder snel en minder intens als pijn worden ervaren.

persons eye in close up photography

Effectiviteit van therapie

Onderzoek laat zien dat de effecten van psychologische behandeling bij fibromyalgie niet altijd beperkt blijven tot de behandelperiode zelf. Bij cognitieve gedragstherapie worden in veel studies verbeteringen gezien in functioneren, omgang met pijn en kwaliteit van leven, die vaak nog tot zes tot twaalf maanden na afronding meetbaar zijn. Voor hypnose en mindfulness-gebaseerde interventies laten onderzoeken vergelijkbare patronen zien, waarbij een deel van de mensen op langere termijn minder last ervaart van de impact van pijn en beter met klachten om kan gaan.

Dat betekent niet dat pijn volledig verdwijnt of nooit meer terugkomt. Wel laat onderzoek zien dat verandering mogelijk is in hoe je zenuwstelsel en aandachtssystemen op pijn reageren. Wanneer mensen vaardigheden blijven toepassen die ze tijdens therapie hebben geleerd, kan dat helpen om het stress- en alarmsysteem minder snel te laten escaleren en de invloed van klachten op het dagelijks leven te verminderen.

Binnen Praktijk Vincerò worden verschillende behandelmethodieken gecombineerd. Afhankelijk van je klachtenpatroon kan begeleiding bestaan uit cognitieve gedragstherapie, hypnose, mindfulness en andere interventies die gericht zijn op het reguleren van het zenuwstelsel, het verminderen van stressreacties en het doorbreken van patronen die pijnklachten in stand kunnen houden.
person sitting in a chair in front of a man

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Cognitieve gedragstherapie bij fibromyalgie richt zich op de wisselwerking tussen gedachten, emoties, lichamelijke reacties en gedrag. Je leert herkennen welke automatische interpretaties optreden wanneer pijn of vermoeidheid opkomt, bijvoorbeeld de verwachting dat een activiteit klachten zal verergeren. Zulke interpretaties kunnen spanning verhogen en het zenuwstelsel gevoeliger maken voor pijnsignalen.

In de behandeling onderzoek en toets je deze gedachten en werk je aan het verminderen van vermijdingsgedrag en controlepatronen die ongemerkt zijn ontstaan. Ook wordt aandacht besteed aan stressregulatie en het geleidelijk hervatten van activiteiten. Onderzoek en meta-analyses laten zien dat cognitieve gedragstherapie bij een deel van de mensen met fibromyalgie kan leiden tot verbetering in functioneren, omgang met pijn en kwaliteit van leven.

Wie bepaalt: jij of je klachten?

  • Vrijheid

  • Controle

  • Vertrouwen

  • Mentale rust

  • En jij?

Wat laat je liggen?

Vrijheid betekent dat je weer kunt doen waar je zin in hebt, zonder eerst te hoeven inschatten hoeveel pijn of vermoeidheid je lichaam misschien gaat geven. Dat je plannen maakt omdat iets je leuk lijkt, niet omdat je vooraf alle grenzen moet afwegen. Dat je weer spontaan ergens naartoe gaat, een uitnodiging aanneemt of een dag laat ontstaan zonder dat je voortdurend rekening houdt met je lichaam. Je leven wordt weer van jou. Niet van je pijn.

woman spreading her arms

Overzicht traject

Een traject bestaat gemiddeld uit vier tot zes sessies. Tussen de afspraken zit doorgaans twee tot maximaal vier weken. Die tussenperiode is bewust gekozen. Verandering ontstaat niet alleen in de sessie zelf, maar juist in hoe je het geleerde toepast in je dagelijks leven.

De gesprekken vinden fysiek plaats in mijn praktijk. Dat zorgt voor focus, rust en directe afstemming. Tussen de sessies door krijg je toegang tot begeleide mindfulness- en hypnose-opnames, zodat je zelfstandig kunt blijven oefenen met ontspanning, aandacht en het reguleren van je zenuwstelsel.

Therapie vervangt geen medische zorg. Ik ben nadrukkelijk voorstander van een multidisciplinaire aanpak, waarbij huisarts of andere betrokken zorgverleners betrokken blijven wanneer dat passend is.

Praktijk Vincerò

Praktijk Vincerò is een praktijk voor psychosociale therapie, gevestigd in Almere. De praktijk richt zich op mensen met aanhoudende lichamelijke klachten waarbij medische onderzoeken weinig of geen duidelijke oorzaak laten zien, maar de impact op het dagelijks leven wel groot is. Denk bijvoorbeeld aan klachten zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS), chronische spanning of andere functionele klachten waarbij lichaam en stress elkaar beïnvloeden.

Binnen Praktijk Vincerò staat een zorgvuldige en realistische benadering centraal. Er wordt gewerkt vanuit het uitgangspunt dat lichamelijke klachten echt zijn, ook wanneer er geen structurele afwijking wordt gevonden. Tegelijk wordt gekeken naar factoren zoals stress, gedrag, betekenis en de manier waarop het lichaam signalen verwerkt.

De praktijk biedt begeleiding aan volwassenen die merken dat hun klachten hun dagelijks functioneren, werk of sociale leven beïnvloeden. Praktijk Vincerò is gevestigd in Almere en werkt complementair aan reguliere medische zorg. Wanneer dat passend is, wordt samenwerking met huisarts of andere zorgverleners aangemoedigd.